DAIMON 2 – Practical Application

Wydział Dowodzenia i Operacji Morskich realizuje nowy projekt naukowo-badawczy DAIMON 2 (Decision Aid for Marine Munitions – Practical Application). Projekt współfinansowany jest przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Interreg Baltic Sea Region 2014 – 2020.

Środki finansowe projektu: 904 119,17 €
Środki przyznane Akademii Marynarki Wojennej: 66 750,00 € 

Więcej Informacji o programie INTERREG BALTIC SEA REGION:
https://www.interreg-baltic.eu/about-the-programme.html

Opis:

Setki tysięcy ton amunicji chemicznej i konwencjonalnej zatopione w czasie działań wojennych oraz po ich zakończeniu nadal zanieczyszczają morza i oceany, stwarzając jednocześnie złożone negatywne skutki dla środowiska morskiego, gospodarki morskiej oraz ludzi jako konsumentów owoców morza, w szczególności ryb.  Szacuje się, że w Morzu Bałtyckim i Skagerraku zatopiono około 50 000 ton broni chemicznej oraz ponad 200 000 ton amunicji konwencjonalnej. Zakończony w maju 2019 roku projekt badawczy realizowany w ramach programu INTERREG BSR 2014-2020 Decision Aid for Marine Munitions – DAIMON (www.daimonproject.com) dotyczył oceny wpływu amunicji zatopionej w Morzu Bałtyckim oraz w cieśninie Skagerrak na środowisko oraz skutków biologicznych. Za główny cel miał on w szczególności odpowiedzieć na pytanie: Jak postępować z zlokalizowanymi i zidentyfikowanymi obiektami wojennymi oraz w jaki sposób i jak duże zagrożenie dla środowiska mają uwolnione środki bojowe, materiały wybuchowe oraz ich produkty degradacji. Najważniejszymi produktami DAIMON były: System Wspomagania Decyzji (DSS) oraz nowatorskie metody ekotoksykologiczne EcoTox Toolbox, które umożliwiają uzyskanie odpowiedzi na postawione wyżej pytania.

System Wspomagania Decyzji jest oprogramowaniem przeznaczonym głównie dla administracji morskiej oraz instytucji odpowiedzialnych za zarządzanie kryzysowe, w szczególności w gminach nadmorskich, które w swoim zakresie obowiązków mają między innymi szacowanie wielkości ryzyka, ocenę zagrożenia oraz wskazanie zasad postępowania w przypadku zlokalizowania obiektu militarnego (amunicja konwencjonalna, amunicja chemiczna) na dnie morskim w obszarze ich zainteresowania (np. podczas prac podwodnych, połowu ryb, na torach wodnych, podczas planowania inwestycji morskich itp.) lub w przypadku wyrzucenia niebezpiecznych obiektów na plażę. EcoTox Toolbox stanowi natomiast zestaw narzędzi do oceny wpływu amunicji oraz zawartych w niej niebezpiecznych substancji na faunę i florę morską.

Projekt DAIMON odniósł duży sukces w zakresie podnoszenia świadomości w zakresie problemu amunicji porzuconej w regionie Morza Bałtyckiego wśród grup docelowych projektu, którymi były władze krajowe odpowiedzialne za zarządzanie środowiskiem Morza Bałtyckiego, tj. agencje ochrony środowiska, administracja morska, wojsko, instytucje planowania przestrzennego i straż przybrzeżna. Jednak prawidłowe praktyczne zastosowanie głównych produktów projektu (system wspomagania decyzji DSS  oraz zestaw narzędzi do oceny wpływu amunicji na faunę i florę morską EcoTox) wymaga doskonalenia tych narzędzi, usunięcia błędów, szczególnie w oprogramowaniu, które pojawiły się podczas jego eksploatacji, a których nie przewidziano podczas realizacji projektu. Optymalne wykorzystanie narzędzi wymaga także przeszkolenia przyszłych użytkowników DSS i EcoTox. Aby to osiągnąć rozpoczęto realizację nowego projektu Decision Aid for Marine Munitions – Practical Application – DAIMON 2, w ramach którego zamierza się wykorzystać dotychczasowe doświadczenia oraz wnioski, a także sugestie użytkowników systemu w celu udoskonalenia powyższych narzędzi, a nade wszystko przeprowadzenia kampanii ukierunkowanej na zbudowanie potencjału, który obejmować będzie praktyczne pokazy i szkolenia, a także seminaria dla kadry kierowniczej w zakresie użytkowania i obsługi tych narzędzi. Opinie użytkowników pomogą zoptymalizować oba te narzędzia by uczynić je prostszymi w stosowaniu, ekonomicznymi i bezpiecznymi pod względem przetwarzania danych wrażliwych.

Standardowe Procedury Operacyjne Bałtyccy inwestorzy zagraniczni oraz firmy konsultingowe  wykazują duże zainteresowanie wynikami projektu DAIMON. W DAIMON 2 zespół zamierza ściślej współpracować z tą grupą docelową, oferując im metodologie z naukowo przygotowanym zestawem narzędzi DAIMON EcoTox, który może stać się nowymi Standardowymi Procedurami Operacyjnymi podczas oceny oddziaływania inwestycji na środowisko w czasie planowania realizacji projektów gospodarki morskiej na obszarach zanieczyszczonych  zatopioną amunicją chemiczną i konwencjonalną. Grupa HELCOM SUBMERGED, JPI Oceans i nowo utworzona grupa NATO STO należą do strategicznych międzynarodowych partnerów projektu, którzy wspomagać będą udoskonalanie  i promowanie DAIMON EcoTox Toolbox jako Standardowych Procedur Operacyjnych w regionie Morza Bałtyckiego.

Innym praktycznym zastosowaniem Standardowych Procedur Operacyjnych będzie wykorzystanie narzędzia podczas wykonywania obowiązków wynikających z konwencja ESPOO w zakresie ceny oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym, a która obecnie nie rozwiązuje problemu zatopionej w morzu amunicji chemicznej. DAIMON 2 zaproponuje wprowadzenie poprawki do konwencji, która oparta będzie na wypracowanych rozwiązaniach DAIMON. Międzynarodowe porozumienie w sprawie Standardowych Procedur Operacyjnych zapewni większą przejrzystość dla inwestorów planujących działalność w obszarach zalegania amunicji chemicznej i konwencjonalnej. W przyszłości skróci to procesy planowania, a w rezultacie czas realizacji inwestycji na morzu, a także zapewni ochronę środowiska morskiego przed ryzykiem uwolnienia substancji toksycznych z naruszonej podczas inwestycji amunicji.

Główne cele DAIMON 2

  • Przekształcenie prototypu oprogramowania Systemu Wspomagania Decyzji (DSS) opracowanego w ramach projektu DAIMON w pełni działającą, bezpieczną aplikację, która będzie mogła być wykorzystana przez docelowych użytkowników odpowiedzialnych za zarządzanie w regionie Morza Bałtyckiego, w szczególności podczas prac związanych z oceną ryzyka oraz wypracowaniem właściwych działań w sytuacjach zagrożenia zatopioną w Bałtyku bronią chemiczną i konwencjonalną;
  • Ścisła współpraca z docelowymi użytkownikami systemu, głównie: administracją morską i samorządową województw pomorskiego i zachodniopomorskiego (urzędy morskie, starostwa i gminy nadmorskie) oraz z instytucjami odpowiedzialnymi za reagowanie w sytuacjach kryzysowych w zakresie testowania systemu DSS. Podstawowym celem współpracy jest przegląd działania systemu, zidentyfikowanie jego błędów oraz propozycje modyfikacji systemu poprawiające jego funkcjonalność. Zadanie to będzie zrealizowane we wszystkich państwach nadbałtyckich uczestniczących w projekcie;
  • Zoptymalizowanie systemu DSS, udoskonalenie interfejsu użytkownika, włączenie nowych funkcji obliczeniowych dla nowych środowisk i scenariuszy (obecnie DSS ograniczony jest do 4 scenariuszy), dostosowanie struktury banku danych DSS do sugestii użytkowników docelowych oraz wykrytych podczas testowania błędów;
  • Przekształcenie opracowanego w ramach projektu DAIMON narzędzia EcoTox Toolbox w  Standardowe Procedury Operacyjne możliwe do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko morskie zatopionej w nim amunicji chemicznej i  konwencjonalnej;
  • Zaprezentowanie międzynarodowym użytkownikom systemu DSS oraz EcoTox Toolbox podczas rejsów demonstracyjnych na pokładzie r/v Oceania oraz wsparcie podczas jego wdrażania. Rejsy demonstracyjne zostaną przeprowadzone także na jednostkach badawczych Niemiec oraz Finlandii;
  • Przeprowadzenie krajowych warsztatów oraz szkoleń dla kluczowych docelowych użytkowników mających na celu zastosowanie narzędzi DSS i EcoTox Toolbox w rutynowej działalności. Zadanie to będzie zrealizowane we wszystkich państwach nadbałtyckich uczestniczących w projekcie;
  • Opracowanie scenariusza krajowego ćwiczenia, podczas którego zostaną przetestowane elementy zarządzania kryzysowego w sytuacji kryzysowej spowodowanej zatopioną w Bałtyku amunicją, a także wykorzystanie w trakcie ćwiczenia systemu DSS do oceny zagrożeń oraz wypracowania działań;
  • Opracowanie wytycznych oraz wdrożenie narzędzi e-learningowych umożliwiających szkolenie w zakresie użytkowania i obsługi systemu DSS;
  • Pogłębienie współpracy międzynarodowej w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa w  przypadku zdarzeń z zatopioną bronią chemiczną i konwencjonalną;
  • Opracowanie zmian do konwencji ESPOO w zakresie procedur oceny oddziaływania na środowisko inwestycji morskich na obszarach, na których występuje ryzyko kontaktu z  zatopioną amunicją oraz przedstawienie propozycji zmian do biura konwencji ESPOO.

 Więcej Informacji o projekcie DAIMON 2:

https://www.daimonproject.com/